GIẤC MƠ NHỮNG TRẠM XE BUÝT THÔNG MINH CHO ÔNG BÀ

[Câu chuyện về một sáng tạo cảm động của NSer được kể lại nhân kỷ niệm ngày Quốc tế Người cao tuổi - 1/10]

Không khó để bắt gặp hình ảnh một người lớn tuổi đứng giữa bến xe buýt, tay cầm tờ giấy ghi vội địa chỉ, ánh mắt dò tìm trên tấm bảng thông tin chằng chịt chữ số mà không biết bắt đầu từ đâu. Trong khi đó, ngay bên cạnh, thế hệ trẻ chỉ mất vài giây lướt điện thoại là đã có ngay câu trả lời. Đỗ Hà My nhận ra điều đó mỗi lần đưa ông bà ra bến xe: công nghệ ngày càng phát triển nhanh, nhưng ông bà thì không thể theo kịp nhịp độ đó nữa. Và từ chính khoảnh khắc rất đời thường ấy, một ý tưởng đã nhen nhóm trong em: nếu ông bà không thể thay đổi để thích nghi, tại sao không để công nghệ học cách chậm lại, học cách lắng nghe, để đến gần với ông bà hơn? 

Một chiếc hộp nhỏ, bắt đầu từ một tình thương rất lớn

Thoạt nhìn, Bus Buddy chỉ là một chiếc hộp nhựa in 3D nhỏ gọn, bên trong là vi điều khiển ESP32 và một chiếc micro thu âm. Nhưng ít ai biết, câu chuyện của nó không bắt đầu từ phòng thí nghiệm, mà từ chính căn nhà nhỏ, nơi ông nội em - năm nay 65 tuổi - vẫn ngày ngày đi xe buýt để quay phim hay di chuyển đến các địa điểm trong thành phố. Nhưng phía sau đó là một nỗi lo âm thầm mà Hà My vẫn thường trăn trở: những buổi chiều chạng vạng khi điện thoại của ông bất chợt cạn pin, hay những lúc đôi mắt đã mờ không còn dò được chữ trên màn hình bé xíu. Nghĩ đến hình ảnh ông loay hoay giữa bến xe vắng, Hà My tự hỏi: làm sao để công nghệ có thể ở cạnh, mang lại sự bình an cho ông và những người cao tuổi khác, ngay cả khi không có con cháu bên cạnh? Câu hỏi ấy - xuất phát từ một nỗi lo rất riêng, đã trở thành hạt giống đầu tiên cho Bus Buddy.

Khi tình thương được mã hóa thành công nghệ

Nhưng từ một ý tưởng xuất phát từ tình thương đến một thiết bị hoạt động được là cả một chặng đường - đòi hỏi kiến thức, sự kiên trì, và cả những lần thất bại trước khi thành công.

Thách thức lớn nhất Hà My gặp phải là giọng nói vùng miền của người lớn tuổi - điều khiến nhiều hệ thống nhận diện giọng nói thông thường dễ "bó tay". Đây là bài toán then chốt: thiết bị phải hiểu được người dùng đang nói gì, bất kể chất giọng hay tốc độ nói của mỗi người. Để giải bài toán đó, Hà My đã xây dựng Bus Buddy dựa trên nền tảng IoT kết hợp sức mạnh của Cloud AI, giúp thiết bị bóc tách từ khóa chính xác và phản hồi chỉ dưới 3 giây. Bên cạnh đó, thiết kế "không chạm" giúp loại bỏ hoàn toàn các thao tác vuốt, bấm phức tạp, kết hợp cùng giao diện thân thiện như đang trò chuyện với một người bạn, giúp ông bà sử dụng thiết bị dễ dàng và tự tin hơn.

Từ chiếc hộp của một gia đình...

Người đầu tiên trải nghiệm thiết bị này không ai khác chính là bà ngoại - người đang sống cùng Hà My. Em vẫn nhớ như in khoảnh khắc bà cất tiếng trò chuyện với chiếc hộp nhỏ ấy: bà ngạc nhiên, rồi mỉm cười đầy thích thú khi một cỗ máy bé xíu lại biết cất lời chào hỏi, ân cần chỉ đường cho mình. Với bà, đó là sự bất ngờ thú vị của công nghệ hiện đại. Còn với Hà My, đó là minh chứng hạnh phúc nhất rằng những dòng code và tâm huyết của em đã thực sự chạm đến cuộc sống của người thân - mang lại một trải nghiệm tích cực và cảm giác tự chủ: được tự mình tra cứu thông tin, tự mình ra quyết định, không cần phụ thuộc vào ai.

Nhưng với Hà My, chiếc hộp nhựa ấy không dừng lại ở câu chuyện của riêng ông bà mình.

...đến giấc mơ của hàng triệu người cao tuổi Việt Nam

Có một khoảnh khắc mà Hà My chia sẻ rằng mình sẽ không bao giờ quên. Đó là khi con đứng ghi hình tại điểm chờ xe buýt ở Công viên Thanh Xuân. Giữa không gian phố thị hối hả, hình ảnh một người bà vội vã bước lên xe, để lại phía sau những vệt đèn đường nhòe nhoẹt và khoảng không mênh mông. Trong bóng hình vội vã ấy, em nhìn thấy chính ông bà mình - và cả hàng ngàn người lớn tuổi khác đang ngày ngày kiên nhẫn đợi xe giữa dòng đời tấp nập.

Chính phút giây đó đã tiếp thêm cho em một nguồn năng lượng mạnh mẽ, biến Bus Buddy từ một đồ án học tập thành một sứ mệnh yêu thương: "Em hi vọng một ngày nào đó, mô hình này có thể được triển khai tại các trạm xe buýt thông minh trên toàn quốc," Hà My chia sẻ. Điều từng chỉ dành cho ông bà mình, giờ đây Hà My mong muốn nó có thể đến được với hàng triệu người cao tuổi khác trên khắp cả nước. 

Điều đặc biệt trong câu chuyện của Hà My là tình cảm dành cho ông bà không dừng lại ở phạm vi gia đình, mà đã trở thành khởi nguồn cho một trăn trở lớn hơn. Chính lăng kính ấy đã nuôi dưỡng trong em mong muốn được góp sức tháo gỡ điều đó không chỉ cho ông bà mình, mà cho cả một thế hệ người cao tuổi. Hành trình ấy cũng được ghi nhận khi Bus Buddy đoạt giải Nhì tại Cuộc thi Sáng tạo dành cho Thanh, Thiếu niên và Nhi đồng thành phố Hà Nội lần thứ 22 và được chọn dự thi cấp Quốc gia - nhưng có lẽ với Hà My, phần thưởng lớn nhất vẫn là hình ảnh ông bà mình tự tin bước ra bến xe mà không còn bối rối.

Nhân dịp Ngày người cao tuổi Việt Nam, hành trình từ một chiếc hộp nhựa in 3D đến giấc mơ những trạm xe buýt thông minh của Hà My là một câu chuyện đẹp về tình cảm gia đình và sự sẻ chia. Bus Buddy - chiếc hộp nhỏ biết nghe, biết hiểu và chỉ đường bằng chính giọng nói thân thuộc - đã giúp ông bà tự tin hơn mỗi khi ra bến xe. Và biết đâu, trong tương lai không xa, chiếc hộp ấy sẽ có mặt ở khắp các bến xe trên cả nước, đồng hành cùng nhiều người cao tuổi khác trên mỗi chuyến đi. 

 Xem video về Bus Buddy tại ĐÂY.